به گزارش خط رند ۹۱۲ به نقل از مهر؛ بالاتر از ۲ هزار روبات متعلق به ۶۶۶ تیم در این رویداد پنج روزه گرد هم آمده اند و ۵۱ رقابت، از دو سرعت و وزنه برداری تا مونتاژ صنعتی، شارژ خودرو برقی و عملیات اضطراری، مرزهای فعلی فناوری روبات های انسان نما را محک می زند. حضور تیم هایی از ۱۶ کشور همچون چین، آمریکا، ژاپن و آلمان هم به این رقابت ماهیتی فراتر از یک نمایشگاه داخلی داده است.
آن چه مسابقات سال جاری را از نمایش های مرسوم صنعت رباتیک متمایز می کند، فاصله میان دو نوع توانایی است. یک سوی میدان، روبات هایی قرار دارند که حالا در تعدادی شاخصهای مکانیکی از مرز عملکرد انسان عبور کرده اند. سوی دیگر، مساله دشوارتر هوشمندی تجسم یافته یا «Embodied Intelligence» قرار دارد. هوشمندی تجسم یافته به این معنا است که ماشین بتواند محیط متغیر را ادراک کند، درباره ی وضعیت تصمیم بگیرد، بدن خودرا با تصمیم هماهنگ سازد و بعد از خطا بدون مداخله انسان به فعالیت بازگردد. مسابقات پکن عملا برای سنجش همین شکاف طراحی شده است.
عبور از رکورد یوسین بولت؛ جهش یک ساله در مهندسی حرکت
رکورد ۹.۳۹ ثانیه ای روبات «Tiangong Ultra» در رشته دوی ۱۰۰ متر این رقابت ها، بیشترین توجه رسانه ای را در روز نخست برانگیخت. این زمان از رکورد ۹.۵۸ ثانیه ای یوسین بولت سریع تر است و اهمیت فنی آن هنگامی آشکارتر می شود که با مسابقات سال ۲۰۲۵ مقایسه شود. زمان روبات برنده در دوره قبل بالاتر از ۲۰ ثانیه بود. کاهش این زمان به کمتر از نصف طی حدودا یک سال، از شتاب چشم گیر پیشرفت در محرک ها، کنترل تعادل، الگوریتم های حرکت و نسبت توان به وزن حکایت دارد. همینطور روبات دیگری هم در این مسابقات ۴۰۰ متر را در ۳۹.۷ ثانیه پیمود که از رکورد ۴۳.۰۳ ثانیه ای واید فن نیکرک سریع تر بود.
پرش ارتفاع ۲.۸۸ متری در مقابل بهترین عملکرد ۹۵.۶۴ سانتی متری سال گذشته
علاوه بر موارد ذکر شده، پرش ارتفاع ۲.۸۸ متری در مقابل بهترین عملکرد ۹۵.۶۴ سانتی متری سال گذشته، ضلع دیگری از همین تحول را آشکار می کند. این اعداد بالاتر از آن که مسابقه ای میان انسان و ماشین باشند، شاخصی برای اندازه گیری سرعت تکامل سخت افزار رباتیک محسوب می شوند. رسیدن به چنین عملکردهایی مستلزم توسعه هم زمان موتورهای الکتریکی پرتوان، عملگرهای مفصلی، کنترل لحظه ای وضعیت بدن، مدیریت انرژی، مواد سبک و سامانه های دفع حرارت است.
با این حال، صحنه برخورد روبات های دونده با حفاظ انتهای مسیر یک داده مهندسی به همان اندازه مهم تولید کرد. افزایش شتاب و سرعت بدون توانایی کاهش سرعت کنترل شده نشان داده است کنترل دینامیکی کل بدن هنوز با محدودیت مواجه می باشد. مسابقه ازاین رو مزیت مهمی دارد که نمایش های از پیش طراحی شده فاقد آن هستند. شکست ها هم به اندازه رکوردها اطلاعات تولید می کنند.
آزمون اصلی در پیشبرد امور روزمره
مسئله راهبردی صنعت روبات های انسان نما در سال های آتی احتمالا در پیست دو تعیین نخواهد شد. اتصال یک کابل، جابه جایی بسته ای که چند سانتی متر از موقعیت پیشبینی شده فاصله گرفته یا برداشتن قطعه ای با شکل نامرتب می تواند آزمون دشوارتر و کلیدی تری در این عرصه باشد.
بر همین اساس، بالاتر از ۴۰ درصد رقابتهای این دوره مستلزم عملکرد کاملا خودمختار روبات هاست و ۲۱ رقابت به سناریوهای کاربردی در کارخانه، رستوران، دفتر، انبار و شرایط اضطراری اختصاص یافته است.
اتصال کابل نمونه مناسبی از پیچیدگی مساله پیش رو به حساب می آید. در این رقابت روبات باید ابتدا سوکت را با بینایی ماشین تشخیص دهد، موقعیت سه بعدی آنرا تخمین بزند، دست را در زاویه مناسب قرار دهد، میزان نیروی لازم را تنظیم کند و در صورت عدم اتصال، خطا را تشخیص داده و حرکت را اصلاح نماید. همین زنجیره کوتاه حدودا تمام اجزای مورد نیاز برای یک روبات کارگر عمومی، شامل ادراک، برنامه ریزی حرکت، مهارت دست، کنترل نیرو و بازیابی از خطا را درگیر می کند.
هزینه خیلی از روبات های انسان نمای فعلی چین هنوز حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار یوان
اظهار نظر مدیر عامل شرکت «Lumos Robotics» که ارزش حقیقی روبات را به توانایی انجام کار در سناریوی نهائی پیوند می دهد، دقیقاً به نقطه تعیین کننده صنعت اشاره دارد. سرمایه گذاری تجاری زمانی توجیه اقتصادی پیدا می کند که روبات بتواند بهره وری ایجاد نماید. هزینه خیلی از روبات های انسان نمای فعلی چین هنوز حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار یوان است و برگشت سرمایه مستلزم حرکت از نمایش توانایی به ساعت کار مفید، قابلیت اطمینان و کاهش مداخله انسانی خواهد بود.
نقش آفرینی چین بعنوان میدان اصلی رقابت رباتیک
برتری فعلی چین حاصل پیوند صنعت روبات انسان نما با یک زیست بوم صنعتی بسیار بزرگ تر است. آمار فدراسیون بین المللی رباتیک نشان داده است چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۹۵ هزار روبات صنعتی جدید نصب کرده و به تنهایی ۵۴ درصد نصب جهانی را در اختیار داشته است. علاوه بر این، موجودی عملیاتی روبات های صنعتی این کشور هم از دو میلیون دستگاه عبور کرده است. سهم تولیدکنندگان چینی از بازار داخلی برای اولین بار به ۵۷ درصد رسیده، در حالیکه این رقم طی دهه گذشته حدود ۲۸ درصد بود.
این زیرساخت برای صنعت رباتیک انسان نما یک مزیت ساختاری بوجود می آورد. زنجیره تأمین موتور، گیربکس، باتری، سنسور، الکترونیک قدرت و قطعات دقیق در کنار ظرفیت عظیم تولید صنعتی، امکان تکرار سریع طراحی و کاهش هزینه را فراهم می سازد. دولت چین هم مرحله بعدی توسعه این فناوری نوظهور را به محیط حقیقی منتقل کرده است. بر همین اساس، وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین و کمیسیون نظارت و اداره دارایی های دولتی در ژوئن ۲۰۲۶ برنامه ای برای استقرار و آموزش روبات های انسان نما و سامانه های هوشمندی تجسم یافته در محیط های حقیقی تولید و زندگی آغاز نموده اند. هدف اعلام شده، حرکت به سوی استقرار مستمر و توسعه مقیاس پذیر این فناوری است.
مسابقات جهانی پکن از همین منظر قسمتی از سیاست صنعتی چین شمرده می شود. ورزش، محیطی کنترل شده برای فشار آوردن بر محدودیت های مکانیکی فراهم می آورد و رقابتهای مبتنی بر سناریو، فاصله محصول آزمایشگاهی تا نیروی کار رباتیک را اندازه می گیرند. همچنین، داده های حاصل هم می توانند مجدداً وارد چرخه طراحی، آموزش و بهبود محصول شوند.
چین، آمریکا، ژاپن و کره؛ چهار مسیر متفاوت
مقایسه کشورهای شاخص حاضر در این رقابت نشان داده است رقابتهای جهانی رباتیک چین یک رویداد تک بعدی نیست. برمبنای برآوردهای صورت گرفته، چین از مزیت مقیاس تولید، زنجیره تأمین و بازار داخلی برخوردارست. آمریکا در هوش مصنوعی، مدلهای بنیادین، سرمایه خطرپذیر و شرکتهای پیشرو فناوری مزیت قابل توجهی دارد، اما در زیرساخت رباتیک صنعتی فاصله محسوسی با چین پیدا کرده است. طبق آمار فدراسیون بین المللی رباتیک (IFR)، آمریکا در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۴ هزار روبات صنعتی جدید نصب کرده و موجودی روبات های فعال در کارخانه های چین حدودا پنج برابر آمریکا است.
ژاپن همچنان یکی از عمیق ترین پایگاه های مهندسی رباتیک جهان را در اختیار دارد و با ۴۴ هزار و ۵۰۰ نصب جدید در سال ۲۰۲۴ دومین بازار بزرگ شمرده می شود. کره جنوبی هم با حدود ۳۰ هزار و ۶۰۰ نصب جدید جایگاه مهمی در اتوماسیون صنعتی دارد. تفاوت چین در توانایی پیوند دادن این میراث صنعتی با هوش مصنوعی، بازار عظیم داخلی و سیاست صنعتی متمرکز است.
از همین روی، رقابت آینده احتمالا حول سه لایه شکل خواهد گرفت:
· لایه نخست سخت افزار و توانایی ساخت انبوه است.
· لایه دوم مدلهای هوش مصنوعی و هوشمندی تجسم یافته را شامل می شود.
· لایه سوم توانایی تبدیل این دو به محصولی اقتصادی، قابل اعتماد و ایمن برای کارخانه، انبار، خدمات و در نهایت محیط خانگی خواهد بود.
در این الگوی نوپدید، کشوری که بتواند این سه لایه را زودتر در یک پلت فرم مقیاس پذیر ادغام کند، استانداردهای نسل بعدی رباتیک را هم تا حد زیادی شکل خواهد داد.
مسابقات پکن یک نقطه تغییر در معیار سنجش پیشرفت روبات ها را آشکار کرده است. سرعت دویدن و ارتفاع پرش همچنان مرزهای مهندسی مکانیک را نشان می دهند، اما ارزش اقتصادی صنعت در شاخص هایی مانند زمان کار بدون خرابی، میزان موفقیت در انجام وظیفه، مصرف انرژی، مهارت دست، خودمختاری، توان بازیابی از خطا و هزینه هر ساعت کار اندازه گیری خواهد شد. پ
ربات های همه کاره؛ نسل جدید دستیاران انسان ها
چشم انداز مرحله بعد، ظهور روبات هایی است که بجای طراحی شدن برای یک وظیفه ثابت، مجموعه ای از فعالیتهای انسانی را در محیط هایی انجام دهند که اساساً برای بدن انسان تولید شده اند. فدراسیون بین المللی رباتیک هم همین خصوصیت را یکی از علل جذابیت روبات های انسان نما می داند. محیط کارخانه ها، ساختمان ها و ابزارهای موجود برمبنای ابعاد و حرکات انسان شکل گرفته و روبات انسان نما بصورت بالقوه می تواند بدون بازطراحی کامل این محیط وارد آن شود.
در نهایت، پکن در تابستان ۲۰۲۶ تصویری فشرده از همین گذار عرضه کرده است. رباتی که امروز ۱۰۰ متر را سریع تر از رکورد انسانی می دود، هنوز امکان دارد در اتصال یک کابل ساده شکست بخورد. اهمیت رقابتهای جهانی دقیقاً در همین فاصله قرار دارد. هرچه این فاصله میان توانایی فیزیکی خارق العاده و مهارت عملی روزمره کوچک تر شود، روبات انسان نما از یک موفقیت جذاب مهندسی به یک فناوری عمومی اقتصادی نزدیک تر خواهد شد. در این نقطه، رقابت چین، آمریکا، ژاپن و دیگر قدرت های صنعتی بر سر رکوردهای ورزشی نخواهد بود و مساله اصلی سهم هر کشور از تشکیل به یکی از زیرساخت های بنیادین اقتصاد ماشینی آینده به حساب می آید.
منبع: خط رند ۹۱۲
Leave a Reply